Қасымова Динара Түгелбекқызы
Компьютерлік ғылымдар департаментінің жетекшісі, қауымдастырылған профессор, PhD
Бүгін, 2026 жылғы 28 қазанда, Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауының негізгі тезистерімен таныстым. Мен үшін цифрландыру, жасанды интеллектті дамыту және заманауи цифрлық экономиканы қалыптастыру мәселелері ерекше назар аудартты.
Жолдаудағы ең маңызды басымдықтардың бірі — цифрландыру оның практикамдық пайдасын түсінбестен қымбат бағдарламалық өнімдерді сатып алумен шектелмеуі тиіс деген пікірде жатыр деп есептеймін. Мұндай тәсілдің ұстанымын толықтай қолдаймын. Меніңше, цифрлық трансформация енгізілген ақпараттық жүйелердің санымен немесе игерілген қаражатпен емес, азаматтар, кәсіпкерлер және тұтас қоғам сезінетін нақты нәтижелермен бағалануы керек.
Бүгінде Қазақстан жүйелі түрде технологиялық инфрақұрылымды дамытып келеді. Елімізде қазірдің өзінде екі суперкомпьютер жұмыс істейді, жыл соңына дейін үшіншісін іске қосу жоспарланған. Деректерді беру және өңдеу инфрақұрылымы дамып, экономиканың түрлі салаларына жасанды интеллектті енгізу үшін жаңа мүмкіндіктер жасалуда. Сөзсіз, бұл жаңа перспективаларды ашады. Дегенмен, басты міндет тек заманауи цифрлық инфрақұрылымды құру емес, оны ел игілігі мен әрбір азаматтың пайдасы үшін тиімді пайдалануда жатқанына сенімдімін.
Маған, әсіресе, халықтық цифрлық экономиканы дамыту идеясы өте жақын. Цифрлық технологиялар шағын және орта бизнесті дамытудың, еңбек өнімділігін арттырудың, жаңа жұмыс орындарын құрудың және халықтың экономикалық мүмкіндіктерін кеңейтудің қолжетімді құралына айналуы маңызды. Мемлекеттік басқару үшін цифрландырудың маңызын бөлек атап өткім келеді. Заманауи технологиялар бюрократияны азайтуға, қабылданатын шешімдердің ашықтығын арттыруға, бюджет шығыстарының тиімділігіне және мемлекеттік қызметтердің сапасын жақсартуға ықпал етуі тиіс. Бұл ретте жасанды интеллектті тек технологиялық жетістік ретінде емес, сонымен бірге адам капиталын, ғылымды, білімді дамытудың және жаңа буын мамандарын даярлаудың маңызды ресурсы ретінде қарастыру қажет.
Мен сенімдімін: нағыз цифрландыру технологиялар адамдардың шынайы мәселелерін шешкен жерде басталады. Кәсіпкер әкімшілік процедураларға аз уақыт жұмсағанда, азамат қажетті қызметті артық кедергісіз әрі жылдам алғанда, жастар өз білімі мен идеяларын жүзеге асыруға мүмкіндік алғанда және отандық бизнес бәсекеге қабілетті бола түскенде — міне, сонда цифрлық трансформация шынайы мәнге ие болады.
Сонымен бірге, әрбір ауқымды цифрлық жоба тиімділіктің нақты көрсеткіштерімен, қоғамдық жауапкершілікпен және өлшенетін нәтижелермен сүйемелденуі маңызды деп есептеймін. Цифрлық Қазақстанның болашағы сатып алынған технологиялардың санымен емес, олардың адамдарға және ел экономикасына әкелетін нақты пайдасымен айқындалады.
Менің ойымша, дәл осылай прагматикалық әрі нәтижеге бағытталған тәсіл Қазақстанды одан әрі технологиялық жаңғыртудың негізіне айналуы тиіс. Күшті Қазақстан — бұл тек заманауи технологиялар ғана емес, ең алдымен білімді адамдар, тиімді институттар және әрбір азаматтың дамуы үшін нақты мүмкіндіктер.
