Сергазин Ғани Құдайбергенұлы,
Ғылым және халықаралық ынтымақтастық проректоры
Қазақстан Республикасы Конституциясының жаңа жобасы конституциялық негіздерді жаңартудың жүйелі әрі стратегиялық сипатын көрсетеді. Реформалар жаһандану, цифрлық трансформация және әлеуметтік-экономикалық әрі саяси жүйедегі терең өзгерістерге жауап ретінде жүзеге асырылуда. Тәуелсіздік жылдары ішінде еліміз қалыптасудың күрделі жолынан өтті және бүгінде мемлекеттің егемендігі мен тұтастығын нығайту, сондай-ақ азаматтардың қоғамдық үдерістерді басқаруға қатысуын кеңейту басты мақсат болып табылады.
Жаңа Конституцияда адами капиталды дамытуға ерекше назар аударылады: білім беру, ғылым және инновациялар мемлекеттің жаһандық бәсекеге қабілеттілігін айқындайтын ұзақ мерзімді стратегиялық басымдықтар ретінде бекітіледі.
Ғылыми, техникалық және көркем шығармашылық еркіндігін конституциялық тұрғыда бекіту жаңа технологияларды енгізуге, қолданбалы зерттеулерді дамытуға және толыққанды инновациялық экожүйені қалыптастыруға құқықтық кепілдіктер береді.
Мемлекет білім беру, денсаулық сақтау және әлеуметтік қолдау салаларындағы әлеуметтік міндеттемелерін кеңейтеді. Білім беру — әр азаматтың іргелі құқығы әрі мемлекеттің стратегиялық жауапкершілігі ретінде қарастырылады. Конституцияда тегін орта білімге кепілдік беріледі, сондай-ақ тегін жоғары білім алу үшін жағдайлар жасалуда.
Реформаның маңызды нәтижесі — жауапкершіліктің, заңға құрмет көрсетудің және жаңа саяси мәдениеттің қалыптасуы. Жаһандық қиындықтар жағдайында Конституция ұлттық дамудың берік іргетасы болып қала беруі тиіс.
Конституциялық өзгерістердің тиімділігі тек түзетулердің сапасымен ғана емес, сонымен қатар олардың іс жүзінде жүзеге асырылуымен де анықталады. Конституция нормалары қоғамның құқықтық санасының және күнделікті өмірінің ажырамас бөлігіне айналғанда ғана шынайы мәнінде жұмыс істей бастайды.
Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының жобасы білімді, инновациялық ойлау және адам құқықтарын құрметтеу елдің тұрақты болашағының негізгі құндылықтары ретінде бекітетін жаңғырудың тұтас тұғырнамасын қалыптастырады.
